Blanka Wyszyńska-Walczak

ZWIĄZKI JÓZEFA WILKONIA Z LASEM NA PRZYKŁADZIE WYSTAWY W GOŁUCHOWIE

Streszczenie

Wystawa „Ciągnie Wilkonia do Lasu”, prezentowana latem 2025 r. w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie, ukazała twórczość Józefa Wilkonia jako głęboko zakorzenioną w naturze. Las nie jest w jego sztuce jedynie tematem, lecz fundamentem artystycznego języka. Od dzieciństwa otoczony przyrodą, artysta czerpał inspiracje z obserwacji zwierząt, roślin i rytmów natury, co widoczne jest zarówno w malarstwie, jak i rzeźbie. Szczególne miejsce zajmują ilustracje do epopei Pan Tadeusz Adama Mickiewicza, w których pejzaż staje się równorzędnym bohaterem dzieła. Wilkoń łączy w nich doświadczenia taszyzmu z inspiracjami sztuką prehistoryczną, tworząc pełne ekspresji obrazy natury. Ważnym obszarem jego twórczości są rzeźby z drewna. Artysta traktuje drzewo–drewno jako partnera w procesie twórczym. Prezentowane w gołuchowskim parku rzeźby zwierząt i „Duchów Lasu” harmonijnie współistniały z otoczeniem. Ekspozycja miała charakter doświadczenia artystycznego, wzbogaconego o premierę filmu dokumentalnego Zwierzęta Wilkonia oraz działania edukacyjne dla dzieci. Wystawa podkreślała znaczenie relacji człowieka z przyrodą, pokazując sztukę jako formę dialogu, szacunku i zachwytu nad naturą. Gołuchów dzięki swoim walorom historycznym i przyrodniczym stał się idealnym miejscem dla tej opowieści.

Słowa kluczowe: las, natura i sztuka, Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie, Józef Wilkoń, ilustracja, rzeźba, malarstwo, Adam Mickiewicz

JÓZEF WILKOŃ’S CONNECTION WITH THE FOREST, AS ILLUSTRATED BY THE EXHIBITION IN GOŁUCHÓW

Summary

The exhibition „Ciągnie Wilkonia do lasu” presented during summer of 2025 in the Forest Culture Centre in Gołuchów showed the body of work of Józef Wilkoń as deeply rooted in nature. In his art, the forest is not only the topic, but also the cornerstone of his artistic expression. Surrounded by nature ever since his childhood, the artist drew inspiration from watching animals, plants, and the rhythms of nature, which shows both in his paintings and sculptures. A special place is taken by illustrations of the Adam Mickiewicz epic Pan Tadeusz (Sir Thaddeus), in which the landscape becomes an equal protagonist of the work. In those illustrations, Wilkoń connects his experience with tachisme with inspiration drawn from prehistoric art, thereby creating nature works full of expression. An important area of his work is sculptures made from wood. The artist treats tree-wood as his co-creator. The sculptures of animals and “Forest Spirits” presented in the Gołuchów park were in harmony with their surroundings. The exhibition took the form of an artistic experience, complemented by the première of the documentary film Zwierzęta Wilkonia (The animals of Wilkoń) and educational activities for children. The exhibition highlighted the importance of the relationship between humans and nature, presenting art as a form of dialogue, respect and wonder at nature. Gołuchów, thanks to its’ historical and natural values, became an ideal place to tell this tale.

Keywords: forest, nature and art, The Forest Culture Centre in Gołuchów, Józef Wilkoń, illustration, sculpture, painting, Adam Mickiewicz

Artykuł do pobrania (PDF)