Jarosław Szaban, Wojciech Kowalkowski

JÓZEF RIVOLI I HISTORIA JEGO POZNAŃSKIEGO POMNIKA

Streszczenie
Józef Rivoli jest jednym z najznamienitszych leśników przełomu XIX i XX w. W swoim długim i naznaczonym tytaniczną pracą życiu stworzył podstawy do rozwoju nowoczesnego leśnictwa. Jego postać była wielokrotnie przywoływana w literaturze i upamiętniana w przeróżnej postaci. Jedną z bardziej znanych form upamiętnienia jest pomnik znajdujący się na poznańskim Sołaczu. Pomnik ten ma długą i także burzliwą historię. Powstał z inicjatywy wychowanków profesora skupionych w Kole Leśników. Odsłonięty w 1935 r. dotrwał do czasów drugiej wojny światowej, podczas której został zniszczony przez Niemców. W 1948 r., przy okazji Pierwszego Powojennego Zjazdu Leśników Absolwentów UP, ponownie postawiono pomnik w nieco innej formie i w innym miejscu. Autorem zarówno pierwszego, jak i drugiego pomnika był poznański artysta rzeźbiarz Jan Żok. Wiosną 2023 r. we wsi Sokołda na strychu drewnianego domu w trakcie remontu odnaleziona została gipsowa tablica w swojej formie bardzo zbliżona do tablicy, jaka znajdowała się na pomniku z 1935 r. Tablica była dobrze ukryta i zabezpieczona przed zniszczeniem. Autorzy w artykule próbują dociec, skąd ta gipsowa tablica z podobizną Józefa Rivolego znalazła się na strychu starego domu w Sokołdzie niedaleko Supraśla. W artykule pada wiele pytań, na które być może potrafi udzielić odpowiedzi ktoś z czytelników.”

Słowa kluczowe: historia leśnictwa, Józef Rivoli, Sołacz, gipsowa płaskorzeźba, Jan Żok, Sokołda

THE HISTORY OF THE PROF. JÓZEF RIVOLI’S MONUMENT IN POZNAŃ

Summary
Józef Rivoli is one of the most renowned and important foresters who lived at the turn of 19th and 20th century. In the course of his long and busy life, he set the foundations for modern forestry. Prof. Rivoli has been repeatedly referred to in literature and commemorated in various forms. A monument honoring the professor and his accomplishments may be found at Sołacki Park in Poznań. The monument itself has a lengthy and fascinating history. The professors’ former protégés and members of the Foresters’ Society (Koło Leśników) initiated its construction, which was unveiled in 1935. The monument was undisturbed until World War II. During the war, the Nazis either destroyed or relocated it into an unknown location. In 1948, a new monument was unveiled during The First Post-War Reunion of Alumni of Forest Studies. This time however, the monument was erected in a new location. Jan Żok, a local Poznań-based sculptor, created both the original and the new monument. A plaster plaque that was strikingly identical to the one on the 1935 monument was discovered in the attic of an old wooden house in the village of Sokołda in the spring of 2023. The plaque was well concealed and secured against damage. The authors of the article investigate how the plaster plaque with Józef Rivoli’s likeness ended in the attic of the old house near Supraśl. The article raises a number of questions, which perhaps one of the readers may be able to help answer.

Keywords: history of forestry, Sołacz, plaster relief, Jan Żok, Sokołda

Artykuł do pobrania (pdf)