Mateusz Zapart, Jarosław Szaban

EDUKACJA LEŚNA W MOJEJ WOLI. HISTORIA BEZ SZCZĘŚLIWEGO ZAKOŃCZENIA

Streszczenie

Pałac myśliwski w Mojej Woli jest obiektem, który od samego początku swojego istnienia związany był z leśnictwem i łowiectwem. Najbardziej znany jest z tego, że jego zewnętrzne ściany zostały pokryte korą dębu. Autorzy ustalili, że jest to prawdopodobnie jedyny obiekt tego typu w Europie. Budowę pałacu zlecił Wilhelm von Braunschweig. Obiekt wzniesiono w latach 1854–1855 według projektu architekta Carla Wolfa. Po śmierci księcia majątek wraz z pałacem przeszedł w ręce króla Alberta I Wettyna, a następnie Richarda von Buddenbrock-Hettesdorffa. Kolejnym właścicielem został w 1886 r. Daniel Heinrich von Diergardt-Roland, a po jego śmierci jego żona Agnes. W 1945 r. po wyjeździe właścicielki i niemieckiego personelu pałac został splądrowany i zajęty przez wojska radzieckie. W kolejnych latach w pałacu mieścił się Ośrodek Szkolenia Robotników Leśnych oraz średnia szkoła leśna, najpierw żeńska, a od 1958 r. funkcjonująca jako Technikum Leśne w Mojej Woli. W 1975 r. szkołę zlikwidowano i powołano Leśny Ośrodek Szkoleniowy, a następnie hotel dla pracowników leśnych. Po ostatecznym zamknięciu pałacu w 1992 r. budynek przez wiele lat pozostawał nieużytkowany. W kwietniu 2000 r. Lasy Państwowe nieodpłatnie przekazały pałac gminie Sośnie, która podjęła decyzję o sprzedaży nieruchomości. W kolejnych latach pałac jeszcze kilka razy zmieniał właściciela i cały czas niszczał. Sytuacja zmieniła się w 2021 r., kiedy to (obecny) właściciel zabezpieczył obiekt. Warto podkreślić, że istnieje kilka gotowych opracowań dotyczących rewitalizacji pałacu i otaczającego go parku. Choć do dziś nie przeprowadzono pełnej renowacji, wciąż istnieje szansa na jego uratowanie.

Słowa kluczowe: dąb korkowy, historia leśnictwa, szkolnictwo leśne, zabytek

FOREST EDUCATION IN MOJA WOLA. A HISTORY WITHOUT A HAPPY ENDING

Summary

The hunting palace in Moja Wola is a site that, from the very beginning of its existence, has been closely associated with forestry and hunting. It is best known for the fact that its exterior walls were covered with oak bark. The authors have determined that it is probably the only building of this type in Europe. The construction of the palace was commissioned by Wilhelm von Braunschweig. The building was erected in 1854–1855 according to the design of architect Carl Wolf. After the duke’s death, the estate together with the palace passed into the hands of King Albert I Wettyn, and subsequently to Richard von Buddenbrock-Hettesdorff. In 1886, Daniel Heinrich von Diergardt-Roland became the next owner, and after his death the estate was inherited by his wife, Agnes. In 1945, following the departure of the owner and the German staff, the palace was looted and occupied by Soviet troops. In the following years, the palace housed a Forestry Workers’ Training Centre and a secondary forestry school – initially for women, and from 1958 operating as the Forestry Technical School in Moja Wola. In 1975, the school was closed and replaced by a Forestry Staff Training Centre, and later by a hotel for forestry employees. After the final closure of the palace in 1992, the building remained unused for many years. In April 2000, the State Forests transferred the palace free of charge to the Sośnie commune, which decided to sell the property. In the following years, the palace changed owners several more times and continued to deteriorate. The situation changed in 2021, when the current owner secured the building. It is worth emphasizing that several ready-made redevelopment plans for the palace and the surrounding park already exist. Although a full renovation has not yet been carried out, there is still a chance to save the site.

Keywords: cork oak, history of forestry, forestry education, monument

Artykuł do pobrania (PDF)